ಪ್ರತೀ ವರ್ಷ ವಿಶ್ವ ಯೋಗ ದಿನದಂದು ನಾವು ಯೋಗದ ಮಹತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತೇವೆ. ಈ ದಿನ ಸಾವಿರಾರು ಜನರು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಯೋಗಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಯೋಗದ ಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಸಂದೇಶಗಳು ಹರಿದಾಡುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಯೋಗ ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಭಾಗವಾಗಿದೆಯೇ, ಅಥವಾ ಕೇವಲ ಒಂದು ದಿನದ ಆಚರಣೆಯಾಗಿದೆಯೇ?
ಇಂದಿನ ಮನುಷ್ಯನ ಬದುಕನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ ಅವನು ಹಿಂದೆಂದಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜಗತ್ತಿನೊಡನೆ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ, ಆದರೆ ತನ್ನೊಂದಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸಂಪರ್ಕ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಕೈಯಲ್ಲಿ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್ ಇದೆ, ಆದರೆ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ಇಲ್ಲ. ಮಾಹಿತಿ ಅಪಾರವಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಆತ್ಮಜ್ಞಾನ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಸಾಧನೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಿವೆ, ಆದರೆ ಸಂತೋಷ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ವಿರೋಧಾಭಾಸಗಳ ನಡುವೆ ಯೋಗವು ನಮ್ಮನ್ನು ಮತ್ತೆ ನಮ್ಮತ್ತ ಕರೆದೊಯ್ಯುವ ಸಾಧನವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.
ಯೋಗ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ದೇಹವನ್ನು ಬಾಗಿಸುವ ಕಲೆ ಅಲ್ಲ. ಅದು ಬದುಕನ್ನು ಸರಿದಾರಿಗೆ ತರುವ ವಿಜ್ಞಾನ. ಯೋಗ ನಮಗೆ ನಮ್ಮ ಉಸಿರಿನ ಅರಿವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ; ನಮ್ಮ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ; ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ದೇಹ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿನ ನಡುವೆ ಕಳೆದುಹೋದ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಪುನಃ ಮರಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಇಂದು ನಮ್ಮ ಜೀವನದ ದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆ ಸಮಯದ ಕೊರತೆಯಲ್ಲ; ಸಮತೋಲನದ ಕೊರತೆ. ಕೆಲಸದ ಒತ್ತಡ, ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದ ಸ್ಪರ್ಧೆ, ಆರ್ಥಿಕ ಚಿಂತೆಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳ ವ್ಯಸನ ಇವೆಲ್ಲವೂ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕಾಡುತ್ತಿವೆ. ನಾವು ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯಲು ಸಮಯವನ್ನು ಹೊಂದಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ; ಆದರೆ ನೆಮ್ಮದಿಯಿಂದ ಬದುಕಲು ಸಮಯವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿಲ್ಲ. ಯೋಗದ ಮಹತ್ವ ಇಲ್ಲಿಯೇ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಅದು ಬದುಕಿನ ಓಟವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ಆ ಓಟದ ನಡುವೆಯೇ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ.
ಆದರೆ ನಾವು ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆ ಬಂದಾಗ ಅಥವಾ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ಮಾತ್ರ ಯೋಗವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ. ಯೋಗವು ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರದ ಪರಿಹಾರವಲ್ಲ; ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಉಂಟಾಗದಂತೆ ಬದುಕನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. ಅದು ಒಂದು ಔಷಧಿಯಲ್ಲ; ಒಂದು ಜೀವನಶೈಲಿ.
ಯೋಗ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವು ಕೇವಲ ಆಸನಗಳ ಮೂಲಕ ಮೂಡುವುದಲ್ಲ. ಅದು ನಮ್ಮ ಚಿಂತನೆಗಳಲ್ಲಿ, ವರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಜೀವನದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಫಲಿಸಬೇಕು. ಕೋಪದ ಬದಲು ಸಹನೆ, ಆತುರದ ಬದಲು ಸಮತೋಲನ, ಗೊಂದಲದ ಬದಲು ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಮೂಡಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಯೋಗ ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಭಾಗವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು.
ಭಾರತವು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಯೋಗವನ್ನು ನೀಡಿದೆ ಎಂಬ ಹೆಮ್ಮೆ ನಮಗಿದೆ. ಆದರೆ ಯೋಗದ ನಿಜವಾದ ಗೌರವ ಅದು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಹರಡಿರುವುದರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ; ನಾವು ಅದನ್ನು ಎಷ್ಟು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ಪಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದೆ. ಯೋಗವನ್ನು ಕೇವಲ ಒಂದು ದಿನದ ಆಚರಣೆಯಾಗಿ ನೋಡದೆ, ಪ್ರತಿದಿನದ ಅಭ್ಯಾಸವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಅದರ ಶಕ್ತಿ ಅರಿವಾಗುತ್ತದೆ.
ಯೋಗ ಮತ್ತು ನಾವು ಎಂಬುದು ಎರಡು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪದಗಳಲ್ಲ. ಯೋಗ ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಪಯಣವಾದರೆ, ನಾವು ಅದರ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಹೊರಗಿನ ಜಗತ್ತನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವ ಮೊದಲು ಒಳಗಿನ ಅಶಾಂತಿಯನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲು ಕಲಿಸುವ ಜೀವನದರ್ಶನವೇ ಯೋಗ.
ಡಾ. ಮೈತ್ರಿ ಭಟ್, ವಿಟ್ಲ
